فراموش نکنید
خانه / مطالب آموزش همگانی در سطح بیمارستان

مطالب آموزش همگانی در سطح بیمارستان

مطالب آموزش همگانی در سطح بیمارستان

 

پیشگیری از دیابت ،پیشگیری از فشارخون ،پیشگیری از سرطان،

دیابت و مراقبت از پا و رژیم تغذیه

دیابت و اختلال در عروق و اعصاب پا

اعصاب شما به مانند سیمهای انتقال دهنده پیامهای عصبی از مغز به اندامها عمل می کنند و به آنها دستور انجام فعالیتهای مختلف را می رسانند. دیابت معمولاً به مغز و نخاع آسیب نمی زند اما متاسفانه وجود قند زیاد در خون برای مدت زمان طولانی به سیستم عصبی آسیب می رساند و بدین ترتیب می تواند به بازوها، دستها، ساق و خودپا آسیب برساند. حتی ممکن است در اثر این آسیب، زخم چاقو و سوختگی را به صورت دردی خفیف احساس کنید اگر هر یک از این علائم را دارید بسیار مراقب باشید زیرا به علت کاهش حس ممکن است بدون اینکه متوجه شوید پا بر روی جسمی بگذارید و مجروح شوید که این خود منجر به عفونت خواهد شد.

برای پیشگیری از ابتلا به عوارض پا رعایت چه نکاتی ضروری است؟

-هر روز پای خود را (به خصوص لای انگشتان) از نظر وجود زخم، قرمزی، تورم و تغییر شکل بررسی کنید.

-در صورت وجود هر گونه زخم یا تغییرات استخوانی حتماً پزشک خود را مطلع کنید. چون هر زخمی می تواند باعث قطع عضو شود.

-بعد از هر بار شستشو حتماً پاها را خشک کنید (خصوصاً لای انگشتان) تا از ایجاد عفونت قارچی جلوگیری شود.

-هیچگاه با پای برهنه در منزل راه نروید، حتماً از دمپایی روفرشی استفاده کنید تا از خراشیدگی و زخم پا جلوگیری شود.

-بعد از خشک کردن پاها حتماً آنها را با ماده مناسب مثل وازلین طبی چرب نمائید تا از خشکی و ترک پا جلوگیری شود و به گردش خون کمک کند. قسمتهای برجسته و استخوانی را به دقت ماساژ و ورزشهای مناسب پا را جهت برقراری گردش خون انجام دهید.

نکاتی در مورد انتخاب کفش و جوراب

  • کفشی انتخاب کنید که از جنس چرم نرم و کاملاً اندازه پایتان (نه تنگ و نه گشاد) باشد
  • کفشی انتخاب کنید که با قوزک پایتان در تماس نباشد و از پوشیدن کفشهای جلوباز پرهیز کنید.
  • بهتر است کفشی انتخاب کنید که پاشنه ای درحدود ۳-۲ سانتی متر داشته باشد.
  • جورابهایتان حتماً نخی باشد و هر روز شسته شود.

چند نکته مهم:

  • هیچگاه پای خود را کنار بخاری گرم نکنید زیرا به علت از دست رفتن حس، ممکن است دچار سوختگی شوید و متوجه نگردید.
  • ناخن های خود را صاف کوتاه کنید و گوشه های آن را نگیرید.
  • هرگز خودتان اقدام به درمان پینه، زگیل و تاول موجود در پایتان نکنید.
  • جهت اطمینان از عدم وجود زخم و پینه در پا، روزانه پای خود را معاینه کنید.
  • اگر زمینی سفر می کنید در مسافرت زمینی هر ۲ ساعت ده دقیقه راه بروید.
  • در استخر و کنار دریا از دمپایی پلاستیکی و جوراب مخصوص شنا استفاده نمایید.

رژیم غذایی دیابتی

رژیم غذایی بیمار دیابتی باید کامل بوده و از مقدار مناسب کربوهیدرات ها (مواد قندی، نشاسته ای)، پروتئین، چربی، ویتامین و املاح برخوردار باشد. رژیم غذایی همیشه به معنای کاهش غذای دریافتی نیست بلکه اصلاح برنامه غذایی دیابتی است.

۱-گروه نان و غلات: این مواد غذایی عمدتاً حاوی نشاسته هستند مانند:

انواع نان سنتی و لواش  ۳۰ گرم (یک کف دست)

ماکارانی- ۲/۱ لیوان ۵۰ گرم—– برنج سفید ۳/۱ لیوان ۶۰ گرم —-جوانه گندم سه قاشق غذاخوری—– انواع بیسکویت ۳ عدد—-سیب زمینی یک عدد کوچک (۹۰ گرم)

۲-گروه میوه ها: شامل میوه های تازه- یخ زده- کنسرو شده- میوه های خشک و آبلیمو می باشد. تنها گروهی هستند که کالری آنها فقط از کربوهیدرات تامین می شود و دارای مقادیر فراوانی ویتامین، مواد معدنی و فیبر هستند.

هندوانه ۴۰۰ گرم انجیر تازه ۲ عدد زردآلو ۴ عدد
کشمش ۳ قاشق غذاخوری خربزه ۳۰۰ گرم سیب با پوست ۱ عدد
نارنگی ۲ عدد گلابی نصف یک عدد موز ۱ عدد ۱۲۰ گرم

 

۳-گروه سبزی: حاوی مقدار کمی کربوهیدرات و کالری هستند و به دلیل اینکه چربی ندارند، انتخاب مناسبی برای وعده ها و میان وعده های غذایی می باشند. توصیه می شود روزانه حداقل ۳ تا ۵ واحد از انواع سبزیجات را مصرف کنید.

سبزی پخته یا آب سبزی   ۲/۱ لیوان – سبزی خام   ۱ لیوان

۴- لبنیات: شامل شیر و ماست و سایر فراورده ها می باشد.

شیر بدون چرب یک لیوان – شیر سویا یک لیوان – ماست ۴/۳ لیوان

۵- گروه گوشت: گوشت قرمز (گاو-گوسفند و …) و گوشت سفید (ماکیان و ماهی)- تخم مرغ –سویا-حاوی پروتئین و کالری بالا هستند.

۶- گروه چربی: چربی ها حاوی مقدار زیاد کالری هستند. چربی های اشباع کلسترول خطر ایجاد بیماری قلبی عروقی را افزایش می دهد.

منبع: درسنامه جامع پرستاری- میترا ذوالفقاری و جمعی از اساتید-بروز و سودارت ۵

 کد مدرک:   FR-ED-12

دانشگاه علوم پزشکی مازندران

مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (ره) ساری

/////////

توصیه های تغذیه ای در درمان و بهبودی از سرطان

برای اینکه اعمال حیاتی بدن به بهترین نحو ممکن صورت پذیرد،رعایت یک رژیم غذایی سالم امری حیاتی است. این رژیم غذایی برای بیمار سرطانی بسیار مهم‌تر خواهد بود.

  • اگر شما از یک رژیم غذایی سالم برخوردار باشید توان بیشتری در برابر درمان خواهید داشت و از انهدام بافت بدن خود نیز جلوگیری خواهید نمود و به بازسازی بافت‌های بدن نیز یاری خواهید رسانید و در برابر عفونت‌ها، دفاع خوبی خواهید داشت.
  • بیمارانی که تغذیه خوبی دارند به راحتی عوارض را تحمل می‌کنند و حتی گاهی به آسانی مقدار زیادتر درمان را هم پشت سر می گذرانند. برای مثال ما می‌دانیم زمانی که بیمار تغذیه بسیار خوبی داشته باشد و کالری کافی و پروتئین به میزان لازم به بدنش برسد درمان‌های بیماری سرطان بسیار مؤثرتر خواهند بود.
  • از خوردن غذاهای جدید نترسید. در بعضی موارد بعضی غذاهایی که قبلاً به نظر شما خوشمزه نبود به هنگام درمان، مزه مطبوعی برای شما پیدا می‌کنند.

عوارض جانبی درمان سرطان، از بیماری به بیمار دیگر متفاوت است. قسمتی از بدن که تحت درمان قرار می‌گیرد، نوع ، مدت زمان و میزان داروی مصرفی در طی درمان برشدت عوارض جانبی تأثیر می‌گذارد.

خوب است که بدانیم همه افراد تحت درمان، با عوارض جانبی درمان سرطان مواجه نمی‌شوند. اکثر این عوارض بعد از پایان درمان از بین می‌روند. امروزه عوارض جانبی با داروهای جدید به خوبی کنترل می‌شوند. گفتگو با پزشک یا پرستار درباره احتمال بروز عوارض جانبی و چگونگی کنترل آنها به شما کمک می‌کند.

  • توصیه‌های غذایی برای بیماران سرطانی متفاوت هستند چون آنها در جهت کمک به توانایی شما و مقابله با اثرات سرطان و درمان آنها طرح ریزی می‌شود. با کارشناس تغذیه درباره مسائلی که ممکن است برای شما ایجاد شود صحبت کنید چرا که می‌توانید از پیشنهادات او در مورد غذاهای مصرفی کمک بگیرید.

 

راهبردهای درمان تغذیه‌یی برای بیماران مبتلا به سرطان

این بخش راهنمایی‌هایی کاربردی برای مقابله با عوارض جانبی ارائه می‌کند. این پیشنهاد‌ها به افرادی که مانند شما در تغذیه مشکلاتی داشته‌اند، کمک کرده است. همه راه‌ها را امتحان کنید تا آنهایی را که برای شما بهترین تأثیر را دارند پیدا کنید. نیاز‌ها و نگرانی‌هایتان را با دوستان یا خانواده‌تان در میان بگذارید، به‌خصوص کسانی که برای شما غذا آماده می‌کنند.

بی‌اشتهایی (از دست دادن اشتها)

  • غذاها و میان‌وعده‌های کم‌حجم و به دفعات استفاده کنید.لقمه‌‌های غذایی کوچک میل کنید بدین طریق هم شما بهتر سیر می‌شوید و هم به راحتی مقدار غذای کافی را میل کرده‌اید.
  • از غذاها و میان‌وعده‌های پرانرژی در طول روز استفاده کنید.
  • حتی زمانی که دوست ندارید غذاهای جامد بخورید، در طی روز غذاهای مایع بنوشید. مثل آب میوه، سوپ و مایعات دیگری از این نوع که منبع خوبی از کالری و مواد غذایی را در خود دارند. مایعات شیری پروتئین کافی خواهند داشت.
  • مواد اولیه برای غذاهایی را که به سادگی تهیه می‌شوند ، همیشه در دسترس داشته باشید. از غذاهای حاضری که مورد دلخواه شماست استفاده کنید. پنیر، کیک و کلوچه، بستنی، کره‌ی بادام زمینی، میوه و پودینگ نمونه‌های خوبی هستند. این غذاها را طوری آماده کنید که به هنگام خروج از خانه بتوانید با خود داشته باشید
  • هنگامی که اشتهای بهتری دارید خوب است که غذای بیشتری میل کنید. بسیاری از بیماران در اوایل صبح اشتهای بهتری دارند خصوصاً اگر شب قبل، خوب استراحت کرده باشند.
  • به هنگام غذاخوردن سعی کنید مایعات را مزه مزه کنید و زیاد ننوشید چرا که معده شما را پر می کند و باعث می‌شود که کمتر غذا بخورید. اگر میل به نوشیدن مایعات دارید بهتر است ۳۰-۶۰ دقیقه قبلیا بعد از غذا مقدار کمی مایعات بنوشید.
  • محیط غذا خوردن خود را همیشه شاداب و دلپذیر نگه‌دارید. ظاهر غذا را طراحی و تزئین کنید تا موجب افزایش اشتها شده، شما را به غذا خوردن ترغیب کند.
  • بهتر است بخشی از غذای خود را قبل از خواب میل کنید بدین ترتیب برروی اشتهای خود در وعده غذایی بعدی تأثیری نخواهید گذاشت.
  • غذاهای جدید را امتحان کنید.
  • روزانه ورزش سبک انجام دهید. ورزش منظم به افزایش اشتها کمک می کند.

 

یبوست

  • از غذاهای غنی از فیبر استفاده کنید که عبارتند از میوه‌ها و سبزیجات تازه، میوه‌های خشک شده، انواع مغزها، دانه‌ها، غلات کامل و غلات صبحانه.(البته در صورتیکه با توجه به نوع سرطان خود، محدودیتی در مصرف غذاهای پر فیبر ندارید)

 

  • مقدار زیادی مایعات استفاده کنید تا به نرم ماندن مدفوع کمک کند.
  • ورزش‌های سبک انجام دهید.

اسهال

  • از مواد غذایی کم باقیمانده و یا محدود از فیبر استفاده کنید.
  • مواد غذایی و میان وعده‌ها را در حجم کم و دفعات بیشتر استفاده کنید.

غذاهای مفید در صورت بروز اسهال عبارتند از:

  • ماست، پنیر دلمه شده، سیب‌زمینی
  • ماکارونی و برنج، آرد یا خمیر گندم
  • تخم‌مرغ پخته شده کره بادام زمینی
  • نان سفید، کمپوت میوه‌جات یا برگه میوه‌ها و سبزیجات خوب پخته شده
  • مرغ یا بوقلمون پوست کنده، گوشت لخم گاو یا ماهی (پخته شده یا تهیه شده در فر، سرخ نشده باشد)
  • غذا و مایعاتی میل کنید که حاوی میزان زیادی سدیم و پتاسیم ( دو املاح مهم بدن که برای عملکرد مناسب بدن لازم است) باشند. این املاح اغلب در طی اسهال دفع می‌شوند.
    • مایعات حاوی سدیم زیاد شامل آب گوشت، آب گوشت بدون چربی است. غذاهای حاوی پتاسیم زیاد شامل موز، هلو و زردآلو و سیب زمینی پخته یا پوره می باشد.
  • اگر به عدم تحمل لاکتوز مبتلا هستید، از مصرف غذاها و نوشیدنی‌های حاوی لاکتوز خودداری کنید. در مصرف شیر و فرآورده‌های شیری دقت کنید. چون لاکتوز می‌تواند موجب تشدید اسهال شود.
  • اگر به عدم تحمل چربی مبتلا هستید، از مصرف غذاهای پرچرب و روغنی پرهیز کنید.
  • مقدار زیادی مایعات استفاده کنید تا از عوارض ناشی از کم آبی بدنتان پیشگیری شود.
  • از مصرف غذاها و نوشیدنی‌های نفاخ (از قبیل انواع لوبیاها و حبوبات، سبزیجات خانواده‌ی کلم و نوشیدنی‌های کربناته) خودداری کنید.
  • از مصرف قهوه و سایر نوشیدنی‌های کافئین‌دار خودداری کنید.

خستگی

  • از غذاها و میان وعده‌های کم حجم و به دفعات بیشتر استفاده کنید.
  • از غذاها و میان وعده‌های پرانرژی و پرپروتئین در طی روز استفاده کنید.
  • غذاهایی که به سادگی تهیه می‌شوند و به راحتی نیز خورده می‌شوند را همیشه در دسترس داشته باشید.
  • فعالیت‌های سبک هم می‌توانند سودمند باشند.
  • از سایر اعضای خانواده و دوستانتان بخواهید که در تهیه و خوردن غذا به شما کمک کنند.

التهاب دهان و مخاط‌ ها (سوزش دهان یا گلو)

  • از مصرف غذاهای پر ادویه، اسیدی و یا پر از فلفل خودداری کنید.

این مواد شامل موارد زیر است:

  • پرتغال، گریپ فروت، لیمو یا دیگر مرکبات
  • سس یا آب گوجه‌فرنگی
  • غذاهای تند و شور

 

  • از مصرف غذاهایی که بافت سخت دارند خودداری کنید. سبزیجات خام، نان برشته شده، کلوچه و دیگر غذاهای سفت و خشک
  • غذاها و نوشیدنی‌های خنک بهتر می‌توانند تحمل شوند. سعی کنید یک قطعه یخ بمکید.غذاهای داغ می‌توانند موجب حساسیت و سوزش دهان و گلوی شما شوند.
  • رژیم غذایی نیمه جامد و یا نرم داشته باشید. غذاها را تا زمانی که نرم و رقیق هستند بپزید. غذاها را با کره، مارگارین، آب گوشت یا سس مخلوط کنید تا بلع آنها راحت‌تر شود.
  • سعی کنید غذاهای نرمی که به راحتی جویده و بلع می‌شود مصرف کنید مانند:
    • شیر، شربت و بستنی
    • موز، سس سیب ومیوه‌های نرم دیگر
    • نکتارهای هلو، گلابی، زردآلو
    • هندوانه
    • ماست، پنیر دلمه شده
    • پوره سیب زمینی، ماکارونی
    • ماکارونی و پنیر
    • فرنی، پودینگ و ژلاتین
    • املت تخم مرغ
    • سوپ‌جو و دیگر غلات
    • پوره سبزیجات مانند هویج و نخود فرنگی
    • پوره گوشت
  • لقمه‌های کوچک بردارید.
  • از یک مخلوط کن برای تهیه پوره‌ها استفاده کنید.
  • برای نوشیدن مایعات از نی استفاده کنید.
  • از قاشق‌های کوچک‌تر از معمول مانند قاشق بچه‌ها استفاده کنید.
  • محیط دهان خود را همواره تمیز نگه دارید؛ مرتب مسواک بزنید و به بهداشت دهان خود اهمیت دهید.

 

تهوع و استفراغ

  • از غذاها و میان‌وعده‌های کم حجم و به دفعات بیشتر استفاده کنید. لقمه‌های کوچک بردارید و به آرامی بجوید. قبل از گرسنه شدن غذا بخورید چون گرسنگی نیز می‌تواند سبب تشدید تهوع شود.
  • غذا را به آرامی مصرف کنید.
  • از غذاها و نوشیدنی‌هایی استفاده کنید که به راحتی هضم می‌شوند.

غذاهایی که هضم راحت‌تری دارند مصرف کنید. مثل:

  • غذاهای برشته، ماست، شربت، سوپ گندم، برنج و جو
  • سیب زمینی آب پز، برنج یا ماکارونی
  • مرغ پوست کنده آب پز یا تهیه شده در فر که نسوخته باشد.
  • کمپوت هلو یا سایر میوه‌ها و سبزیجات مطبوع
  • مایعات سبک، تکه‌های یخ، نوشیدنی‌های قندی.

 

  • در طول روز مقدار زیادی مایعات استفاده کنید تا از عوارض ناشی از کم‌آبی بدن کاسته شود.
  • از مصرف غذاهایی که بوی زیاد دارند خودداری کنید.
  • اگر تهوع سبب می‌شود که بعضی غذاها را مصرف نکنید بیشتر غذاهایی را بخورید که به راحتی قابل آماده کردن باشد.
  • در اتاق‌هایی که هوا جریان ندارد و نمور است غذا میل نکنید، غذا را خیلی داغ میل نکنید و از چاشنی‌های که به ذائقه شما خوب نمی‌آید استفاده نکنید.

 

  • از مصرف غذاها و نوشیدنی‌های نفاخ (از قبیل انواع لوبیاها و حبوبات، سبزیجات خانواده‌ی کلم و نوشیدنی‌های کربناته) خودداری کنید.
  • از مصرف غذاهای پرچرب و یا روغنی پرهیز کنید؛ چون به زمان زیادی برای هضم و جذب نیاز دارند.

از مصرف غذاهای زیر اجتناب کنید:

  • غذاهای چرب و روغنی یا سوخته شده
  • غذاهای خیلی شیرین مثل شکلات و کیک
  • غذاهای داغ یا تند مزه
  • غذاهایی که چاشنی بسیار دارند.
  • توجه کنید که در چه مواقعی و به چه دلیل دچار تهوع می‌شوید (چه غذایی، چه مواقعی و در چه محیطی). در صورت امکان ماده غذایی و یا شرایط خود را تغییر دهید.

 

  • روزانه فعالیت سبک انجام دهید.
  • در مواردی که تهوع هنگام شیمی درمانی یا پرتودرمانی ایجاد شود، ۲-۱ ساعت قبل از درمان غذا نخورید.

نوتروپنی (کاهش تعداد سلول‌های خونی)

  • تمام غذاها را به طور کامل بپزید؛ از مصرف تخم مرغ خام، ماهی، گوشت و همچنین ماکیان خام خودداری کنید.
  • دستان خود را به طور مرتب بشویید.
  • غذاهای گرم را گرم و غذاهای سرد را سرد نگه دارید.
  • از مصرف غذاها، میوه‌ها، سبزیجات و پنیر فاسد شده و یا مانده شده برای مدت طولانی خودداری کنید.
  • از خریداری و مصرف غذاها و نوشیدنی‌های کنسروی که باد کرده‌ و یا آسیب دیده‌اند خودداری کنید.
  • تاریخ انقضای همه‌ی مواد غذایی و نوشیدنی‌هایی را که مصرف می‌کنید کنترل کنید.
  • از مصرف غذاها و انواع سالادهایی که در بوفه‌ی رستوران‌ها هستند خودداری کنید.
  • از مصرف آب آشامیدنی غیر بهداشتی خودداری کنید.
  • از مصرف نوشیدنی‌های غیر پاستوریزه خودداری کنید.

اختلال در بلع

  • از مصرف غذاهایی که بافت سخت دارند خودداری کنید.
  • غذاها و نوشیدنی‌های خنک بهتر می‌توانند تحمل شوند.
  • رژیم غذایی نرم یا نیمه جامد داشته باشید.

تغییر در طعم و بوی غذاها

  • از غذاهای خنک استفاده کنید؛ چون غذاهای گرم، عطر و بوی بیشتری تولید می‌کنند.
  • غذاها را همراه با سس‌ها و افزودنی‌های جدید و متنوع استفاده کنید.
  • از نعناع، قطرات لیمو و یا انواع آدامس‌ها در طی روز استفاده کنید تا طعم بهتری را در دهان شما باقی بگذارند.
  • غذاهایی انتخاب و آماده کنید که به ذائقه شما خوش بیاید.
  • اگر گوشت قرمز مثل گوشت گاو که بو و مزه زیادی دارد، مصرف می‌کنید سعی کنید از گوشت مرغ، بوقلمون، تخم‌مرغ یا ماهی کم مزه استفاده کنید.
  • برای بهترشدن مزه گوشت، مرغ یا ماهی، این مواد را در مخلوط ماست با آب لیمو یا آب میوه، و یا رب ترش و شیرین قرار دهید.
  • مقدار کمی ادویه خوشمزه مثل ریحان، پونه کوهی یا رزماری را مورد استفاده قرار دهید.

از غذاهای ترش مزه مثل پرتقال یا لیموناد که مزه بیشتری دارند استفاده کنید

  • دهان خود را همواره پاکیزه نگه دارید؛ مراقبت از دهان و دندان یکی از موارد ضروری است. مرتب مسواک بزنید و دهان خود را بشویید.
  • اگر در دهان خود طعم فلزی حس می‌کنید، استفاده از قاشق و چنگال‌های پلاستیکی و یا شیشه‌یی می‌تواند سودمند باشد.

اضافه وزن

 

افزایش وزن می‌تواند به علت افزایش اشتها و خوردن غذاهای بیشتر و دریافت کالری بیشتر باشد. در این موارد شما می‌توانید مانع افزایش وزن شوید، در قسمت پایین نکاتی جهت کمک به این مورد وجود دارد. با یک کارشناس تغذیه برای راهنمایی بیشتر صحبت کنید.

  • غذاها و میان وعده‌ها را کاملاً منظم مصرف کنید و هیچ‌یک از وعده‌های غذایی را حذف نکنید.
  • در تمام وعده‌های غذایی رژیم متعادل داشته باشید.
  • به حجم وعده‌ها توجه کنید.
  • فعالیت بدنی منظم داشته باشید.
  • از مصرف غذاهای پر انرژی و سرشار از چربی خودداری کنید.
    • تأکید به خوردن میوه‌جات، سبزیجات، نان و غلات
    • مصرف گوشت کم چربی (گوشت گاو، مرغ بدو ن پوست) و محصولات لبنی کم چرب (شیر ۱% چربی، ماست کم چرب)
    • از افزودنی‌هایی مانند کره، مایونز، شیرینی و … به غذا بکاهید.
    • از روش‌های تهیه غذا با کالری و چربی کم استفاده کنید (آب پز، بخار پز)
    • غذاهای بین وعده‌ای پرکالری مصرف نکنید.
  • در طول روز آب ، مصرف کنید.
  • هنگامی که تحت درمان فعال برای سرطان هستید، نگهداری وزن از اهمیت زیادی برخوردار است.

کاهش وزن

  • از غذاها و میان وعده‌های کم حجم و به دفعات متعدد استفاده کنید.
  • غذاها و میان وعده‌های پرانرژی و پرپروتئین را در طی روز مصرف کنید.

چهار نوع دستور غذایی ساده جهت افزایش کالری و پروتئین با غذاهای معمول وجود دارد.

۱) غذاهای شیری

۲) شربت شیری با پروتئین بالا

۳) غذاهای آماده با کره بادام زمینی

۴)مصرف شیر خشک به عنوان یک پودر پروتئینی

برای زیاد کردن پروتئین در هر وعده غذایی میزان کمی شیر خشک آماده بدون چربی را به املت، سوپ، غذاهای آماده شده با غلات، آبگوشت اضافه کنید.

  • غذاها و میان وعده‌هایی را که به راحتی تهیه شده و به راحتی قابل خوردن هستند را همیشه در دسترس داشته باشید.
  • برای افزایش توده‌ی بدون چربی بدن، ترکیبی از فعالیت بدنی منظم و افزودن ۱۰۰۰-۵۰۰ کالری به انرژی روزانه ضروری است.

خشکی دهان

  • در طول روز مقدار کافی مایعات مصرف کنید.
  • رژیم غذایی نیمه جامد و یا نرم داشته باشید.
  • از نعناع، قطرات لیمو و یا آدامس در طول روز استفاده کنید تا دهانتان طعم بهتری داشته باشد.
  • دهان خود را همواره پاکیزه نگه‌دارید؛ رعایت بهداشت دهان و دندان از موارد ضروری است.
  • غذاها را همواره مرطوب نگه‌دارید. این کار را می‌توان با کمک آب گوشت، انواع سس‌ها، کره و مارگارین انجام داد.
  • از مواد دهان‌شویه‌ی حاوی الکل استفاده نکنید.
  • از دستگاه‌هایی که محیط اتاق را مرطوب نگه می‌دارند استفاده کنید تا مخصوصاً در هنگام شب هوای اتاقتان مرطوب باشد.
  • از داروهایی که باعث ترشح بزاق می‌شوند می‌توانید استفاده کنید تا دهانتان مرطوب شود.
  • //////////////////////

 

چاقی و تغذیه سالم

مقدمه:

اضافه وزن و چاقی یکی از مشکلات بهداشتی- تغذیه ای در جهان وایران می باشد. تعداد افراد مبتلا به اضافه وزن و چاقی در کشورهای توسعه یافته و در کشورهی در حال توسعه یافته و در کشورهای در حال توسعه از جمله کشور ما در حال افزایش است.

تغیر شیوه زندگی از یک سوء و تغییر عادات غذایی و تمایل به مصرف غذاهای آماده و فوری و پرکالری روند اضافه وزن و چاقی و به موازات آن بیماری های ناشی از چاقی و اضافه وزنمانند دیابت ، فشارخون ، بیماریهای قلبی و عروقی و … را در کشور افزایش داده است.

علل اضافه وزن و چاقی:

وراثت: چاقی هر دو والدین احتمال چاق شدن در فرزند را تا ۷۳ درصد و چاقی یکی از والدین احتمال چاقی فرزند را ۴۰ درصد افزایش خواهد داد.

اختلالات هورمونی: مانند کم کاری تیرویید، اختلال در غده جنسی وهیپوفیز

فعالیت بدنی کم: کاهش فعالیت بدنی باعث تجمع بخشی از چربی شده و سبب اضافه وزن و چاقی می گردد.

مشکلات روحی وروانی: فشارهای روانی ، افسردگی، گوشه گیری و نبود امنیت و آرامش این مشکلات می تواند باعث پرخوری و لذت بردن از غذا خوردن شود.

عادات غذایی نامناسب: مصرف غذاهای پرکالری ، غذاهای آماده، غذاهای چرب و سرخ کردنی و تنقلات کم ارزش و عدم استفاده از میوه سبزی و لبنیات کم چرب و لبنیات کم چرب زمینه ساز ابتلا به اضافه وزن وچاقی است.

مشکلان ناشی از چاقی:

فشار خون بالا: احتمال بروز فشارخون بالا در افراد چاق ۵/۲ برابر افزایش می یابد.

اثرات قلبی – عروقی: بزرگ شدن قلب ، رسوب چربی در عضلات و رگهای قلبی ، رسوب پلاک های چربی در رگهای خونی وانسداد آنها از عوارض چاقی می باشد.

دیابت: با افزایش وزن احتمال بروز دیابت بیشتر می شود.

بیماری های کبدی : به دلیل سوخت و ساز بیشتر در افراد چاق کبد دچار فرسودگی و آسیب می شود.

ناراحتی های استخوانی: به دلیل وزن زیاد فشار به مفصل ها و مهره ها وارد می شود و کمر درد و آتروز ایجاد می شود.

بروز برخی سرطان ها: سرطان سینه و دهانه رحم در خانم ها و سرطان پروستات در آقایان ناشی از چاقی می باشند.

سایر مشکلات: عفونت های ریه ، سنگ کیسه صفرا ، نازایی ، اختلالات هورمونی و …

ارزیابی و ضعیت بدن : یکی از روشهای مهم جهت ارزیابی و پی بردن به وضعیت سلامت بدن شاخص توده بدنی می باشد و از طریق فرمول زیر بدست می آید:

وزن (کیلوگرم) = BMI / مجذور قد (متر)

 

 

BMI < 15 لاغری شدید
BMI=15-18/5 لاغری معمولی
BMI=18/5-25 وزن طبیعی
BMI=25/30 اضافه وزن
BMI=30-35 چاقی درجه یک
BMI=35-40 چاقی درجه دو
BMI > 40 چاقی درجه سه

اصلاح عادات و رفتارهای تغذیه ای

  • فقط در حالت نشسته و در یک مکان غذا بخورید.
  • غذا خوردن را همزمان با سایر فعالیت ها مانند تماشای تلویزیون یا کتاب انجام ندهید.
  • همه غذاهای تهیه شده را سر میز نگهدارید بهتر است اندازه ای که می خواهید میل کنید میل کنید در ظرف بکشید.
  • مواد غذایی ناسالم مثل (نوشابه، چیپس ، پفک و …)
  • خریداری نکنید و به منزل نیاورید.
  • از میوه و سبزی تازه به عنوان میان وعده استفاده کنید.
  • غذا را آهسته و با آرامش بخورید.
  • وعده اصلی غذا را حذف نکنید زیرا ناچارا منجربه ریزه خواری می شود.
  • همیشه خرید مواد غذایی را در مواقعی که گرسنه نیستید انجام دهید.
  • غذا را در ظرف کوچکتر بکشید.

توصیه های کلی در رژیم کاهش وزن

  • عادات غذایی خود و خانواده خود را اصلاح نمایید
  • ورزش و تحرک بدنی به عنوان مهمترین فاکتور کمکی در کاهش وزن را فراموش نکنید.
  • به جای سرخ کردن از روشهای دیگر پخت غذا مانند کباب کردن، آب پز یا بخار پز کردن استفاده کنید.
  • از مصرف پوست مرغ و سایر ماکیان خوداری کنید.(حاوی مقدار زیادی چربی میباشد.)
  • مصرف پاشنی ها مثل سس مایونز ، کچاپ و … را به حداقل برسانید.
  • از غذای فرآیند شده و آماده مثل سوسیس ، کالباس ، پیتزا وکنسروها کمتر استفاده کنید.
  • ساعات غذا خوردن منظم کنید.

دانشگاه علوم پزشکی مازندران

مرکز آموزشی درمانی امام خمینی (ره) ساری

////////////////////////////

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

می پسندم(۰)نمی پسندم(۰)

پاسخ بدهید

ایمیلتان منتشر نمیشوذفیلدهای الزامی علامت دار شده اند *

*

*

شما می‌توانید از این دستورات HTML استفاده کنید: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>

رفتن به بالا